Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai: cần chuẩn bị gì?
Nhiều chủ quán, chủ tiệm ở Buôn Ma Thuột vừa nhận được hướng dẫn chuyển từ nộp thuế khoán sang tự kê khai. Phản ứng đầu tiên thường là lo: "Giờ phải làm sổ sách như công ty à?". Không hẳn. Kê khai cho hộ kinh doanh gọn hơn nhiều so với doanh nghiệp, nhưng cần làm đúng ngay từ đầu.
Chính sách thuế cho hộ kinh doanh đang được điều chỉnh theo lộ trình. Nội dung dưới đây là hướng dẫn chung [DEMO]; quy định có thể thay đổi, kiểm tra lại theo văn bản hiện hành và thông báo của cơ quan thuế quản lý.
Khoán và kê khai khác nhau thế nào
Thuế khoán: cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu cho cả năm dựa trên khảo sát, hộ nộp theo thông báo, gần như không cần sổ sách.
Kê khai: hộ tự ghi nhận doanh thu thực tế, nộp tờ khai theo tháng hoặc quý, nộp thuế theo số thực. Tỷ lệ thuế tính trên doanh thu vẫn phụ thuộc ngành nghề (phân phối hàng hóa, dịch vụ, ăn uống, vận tải…).
Điểm thay đổi lớn nhất không nằm ở số thuế, mà ở trách nhiệm chứng minh doanh thu. Từ nay, doanh thu là số bạn ghi nhận, và số đó phải khớp với hóa đơn, sao kê ngân hàng, dữ liệu từ các ứng dụng bán hàng.
Bốn thứ cần có
- Hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn từ máy tính tiền. Với quán bán lẻ nhiều đơn nhỏ, máy tính tiền kết nối thường là lựa chọn tiện nhất.
- Sổ doanh thu (và sổ chi phí nếu cần quản lý lãi lỗ). Có thể là phần mềm bán hàng xuất báo cáo, không nhất thiết sổ giấy.
- Tài khoản ngân hàng dùng riêng cho kinh doanh. Tách khỏi tài khoản gia đình để sao kê "sạch".
- Tài khoản thuế điện tử và chữ ký số (hoặc phương thức xác thực theo hướng dẫn) để nộp tờ khai.
Lộ trình 4 tuần [DEMO]
Tuần 1 — Khảo sát. Liệt kê kênh bán: tại quầy, chuyển khoản, ứng dụng giao đồ ăn, bán qua mạng. Ước tính doanh thu từng kênh mỗi tháng.
Tuần 2 — Thiết lập. Đăng ký hóa đơn điện tử hoặc máy tính tiền, mở tài khoản kinh doanh, cài phần mềm bán hàng nếu chưa có.
Tuần 3 — Tập dượt. Cho nhân viên thu ngân xuất hóa đơn thử, cuối ngày đối chiếu doanh thu phần mềm với tiền mặt và chuyển khoản.
Tuần 4 — Chạy thật. Bắt đầu ghi nhận chính thức. Cuối tháng tổng hợp doanh thu, so với số đã ghi, lập tờ khai khi tới kỳ.
Những sai lầm hay gặp
- Chỉ khai doanh thu tiền mặt, bỏ qua chuyển khoản (hoặc ngược lại). Dữ liệu ngân hàng và ứng dụng giao hàng có thể được đối chiếu.
- Dùng tài khoản cá nhân của nhân viên để nhận tiền khách. Khó kiểm soát và dễ bị hiểu sai khi giải trình.
- Xuất hóa đơn gộp cuối ngày không đúng cách. Mỗi hình thức hóa đơn có quy tắc riêng; làm sai dễ bị nhắc nhở.
- Không lưu chứng từ chi phí. Dù thuế tính trên doanh thu, chủ quán vẫn cần biết lãi thật để ra quyết định.
Ví dụ: quán cà phê ở Tân Lập [DEMO]
Chị Mai có 2 quán, doanh thu mỗi quán khoảng 130–150 triệu/tháng. Trước đây nộp khoán theo thông báo. Khi chuyển sang kê khai, văn phòng giúp chị lắp máy tính tiền kết nối, gom tiền chuyển khoản về một tài khoản kinh doanh, và lập bảng đối chiếu cuối ngày 5 phút cho thu ngân. Mỗi quý, chị nhận tin Zalo: doanh thu quý, thuế dự kiến, hạn nộp, giấy nộp tiền. Tháng đầu hơi bỡ ngỡ, từ tháng thứ hai mọi thứ chạy đều.
Chi phí nhờ làm dịch vụ
Tại Cân Bằng, kế toán và khai thuế hộ kinh doanh từ 500.000đ/tháng [DEMO], gồm hướng dẫn thiết lập ban đầu. Hóa đơn điện tử và chữ ký số xem tại dịch vụ hóa đơn.
Vừa nhận thông báo chuyển kê khai và chưa biết bắt đầu từ đâu? Gọi hoặc Zalo 0941 388 887, gửi ảnh thông báo — văn phòng hướng dẫn bước đầu miễn phí.
